Citatio.pl
2020-03-08

Feliks Koneczny o powstaniu cywilizacji łacińskiej i bizantyjskiej

F. Koneczny, Dzieje Polski (reprint wydania z 1902), s. 58:

Patryarcha carogrodzki, któremu podlegał Kościół na Rusi, zerwał z papieżem i podciągnął za sobą biskupów swego patryarchatu, a z duchowieństwem całą ludność. Odpadły przez to od jedności kościelnej z Rzymem: Grecya, Bułgarya, Serbia, Wołoszczyzna i Ruś, tworząc odtąd odrębny wschodni kościół. Życzyli sobie zerwania cesarze grzeccy, czyli bizantyjscy, którzy z dawnych czasów zwykli byli nie tylko rządzić Kościołem, ale wtrącać się nawet w sprawy dogmatów, t. j. samej nauki wiary i stanowili samowolnie o tem, w co poddani ich mają wierzyć. Ażeby nie słuchać rozkazów papieskich, wymyślono w Carogrodzie zasadę, że w żadnych sprawach kościelnych nigdy niczego zmieniać nie wolno. Zasada dobra i konieczna do dogmatów, ale nie do administracyi kościelnej, nie do zwyczajów kościelnych, które udoskonalane i poprawiane ciągle w Rzymie, zmieniały się. Zaprowadzenie postu w sobotę, uważano w Carogrodzie za kacerstwo, bo to była nowość. Patryarcha Michał Cerularius zarzucił papieżowi Grzegorzowi VII herezyę żydowską o to, że kazał używać do mszy św., chleba nie kwaszonego. A gdy papież ten począł zaprowadzać celibat, tj. bezżenność księży, duzo było o to przykrości w zachodnim Kościele, a cóż dopiero w carogrodzkim patryarchacie! Tam nikt nie myślał już papieża słuchać. Oderwany od Rzymu Kościół wschodni, czyli bizatyński lub grecki, nie ma też od r. 1054 niczego nowego. Do dzisiejszego dnia np. ma tylko jeden zakon – Bazylianów – bo w r. 1054 innych jeszcze nie było, a potem nowych już nie wolno było zakładać. Wszelka nowość jest tam uważana za obrazę religii; nawet obrazy swe święte malują ciągle tak samo, jak przed wiekami. Niechęc do wszelkich nowości przeszła od Kościoła do społeczeństwa, a ponieważ Kościół był tam zupełnie zawisły od władzy świeckiej i walki o prawo nawet nie próbował, wyrobiło się też w społeczeństwie przekonanie, że władza państwowa musi być nieograniczona. Zupełnie inne pojęcia płynęły z Rzymu, to też pod wpływem dwóch kościelnych stolic: Rzymu i Carogrodu wyrobiły się dwie osobne kultury w Europie: zachodnia, czyli rzymska i wschodnia czyli bizantyjska.

Tags: Feliks Koneczny cywilizacja łacińska cywilizacja bizantyjska celibat Bazylianie
Creative Commons License
citatio.pl by Citatio.pl is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported License.